Home / Văn THPT / Văn lớp 11 / Bình giảng bài thơ “Thương vợ” của Trấn Tế Xương- Văn 11

Bình giảng bài thơ “Thương vợ” của Trấn Tế Xương- Văn 11

Loading...

Đề bài: Em hãy bình giảng bài thơ Thương vợ của Trấn Tế Xương

Trng thơ xưa dường như hình ảnh của người vợ tảo tần thường không được nhắc đến nhiều. Song ta như vẫn thấy được không được nhắc đến nhiều không có nghĩa rằng người vợ không có gì để nói. Qua bài “thương vợ” ta dường như thấy được tình cảm sâu nặng của Tú Xương thể hiện qua sự thấu hiểu nỗi vất vả gian lao và phẩm chất cao đẹp của người vợ.

Có thể thấy được chính câu thơ mở đầu nói hoàn cảnh làm ăn buôn bán của bà Tú. Và những hoàn cảnh vất vả lam lũ được gợi lên qua cách nói thời gian, cách nêu địa điểm. Từ “quanh năm” như muốn chỉ đó chính là suốt cả năm, không trừ ngày nào dù mưa hay nắng. Quanh năm khi đó còn chính là năm này tiếp năm khác đến chóng mặt, đến rã rời chứ đâu phải chỉ một năm. Và đó như đã nói về địa điểm bà Tú buôn bán là mom sông, cái doi đất nhô như lời giới thiệu, và dường như điều đó chính lại như một bối cảnh làm hiện lên hình bà Tú tần tảo, tất bật ngược xuôi.

Quanh năm buôn bán ở mom sông…

Dường như cũng đã thấm thía những nỗi vất vả, gian lao của vợ, Tú Xương mượn hình ảnh con cò trong ca dao để nói về bà Tú. Có điều ta như thấu được chính những hình ảnh con cò trong ca dao đầy tội nghiệp mà dường như ta còn thấy được những hình ảnh con cò trong thơ của nhà thơ Tú Xương còn tội nghiệp hơn. Lớn lao hơn. Có thể nhận thấy được hình ảnh con cò trong thơ Tú Xương không chỉ xuất hiện trong cái rợn ngợp của không gian như trong những câu hát dân gian. Ta thấy được những cái rợn ngợp của thời gian. Và cũng chỉ bằng ba từ khi quãng vắng, tác giả dường như cũng đã nói lên được cả thời gian, không gian heo hút, rợn ngợp, không gian này dường như cứ chất chứa đầy lo âu cái rợn ngợp của thời gian, đã làm hao hụt cả ý thơ. So với câu ca dao xưa vẫn còn vang vọng đó là “Con cò lặn lội bờ sông” còn đối với trong câu thơ cùa Tú Xương:

Lặn lội thân cò khi quãng vắng.

Có thể khẳng định rằng đây chính là cả một sự sáng tạo. Có lẽ chính những cách đảo ngữ – đưa ra từ lặn lội lên đầu câu, và hơn nữa đó cũng chính là những cách thay từ- thay từ con cò bằng thân cò, đường như lại có sức càng làm tăng nỗi vất vả gian truân của bà Tú. Ta như thấy được chính từ thân cò gợi cả nỗi đau thân phận, so với từ con của Tú Xương cũng sâu sắc, thâm thía hơn.

binh giang bai tho thuong vo cua tran te xuong

Dường như câu thơ thứ ba nỗi vất vả đơn chiếc thì câu thứ tư lại làm rõ sự vật lộn với cuộc sống của bà Tú đó là:

Eo sèo mặt nước buổi đò đông.

Câu thơ dường như đã có sức gợi cảnh chen chúc, như cũng vẫn sẽ mãi bươn chải trên sông nước của những người buôn bán nhỏ. Có lẽ ta như có thể thấy được chính sự cạnh tranh chưa đến mức sát phạt nhau nhưng cũng không thiếu lời qua tiếng lại. Và vẫn còn đó chính “buổi đò đông” dường như đâu phải là ít lo âu, nguy hiểm hơn khi quãng vắng. Còn trong như câu ca dao, người mẹ từng dặn con rằng:

Con ơi nhớ lấy câu này

Sông sâu chớ lội, đò đầy chớ qua.

Buổi đò đông nó nhưkhông chỉ có những lời phàn nàn, mè nheo, hay đó chính là cáu gắt, những sự chen lấn, xô đẩy mà câu thơ như còn đã chứa đầy bất trắc hiểm nguy. Ta dường như thấy được hai câu thực đối nhau về ngữ (khi quãng vắng đối với buổi đò đông) nhưng đồng thời hơn hết ta dường như lại có thể thừa tiếp nhau về ý để làm nổi bật sự vất vả gian truân của bà Tú. Bà tú như đã vất vả, đơn chiếc, lại thêm sự bươn chải trong hoàn cảnh chen chúc làm ăn. Hai câu thực nói thực cảnh bà Tú dường như cũng đã đồng thời cho ta thấy thực tình của Tú Xương, đó là tấm lòng xót thương da diết.

Cuộc sống vất vả gian truân là vậy, nhưng lại càng có sức làm ngời lên phẩm chất cao đẹp của bà Tú. Bà là người đảm đang tháo vát đó là:

Nuôi đủ năm con với một chồng.

Ta dường thư có thể cảm nhận được  mỗi chữ trong câu thơ Tú Xương đều chất chứa bao tình ý, từ đủ trong nuôi đủ vừa nói số lượng, nhưng đồng thời như lại vừa nói chất lượng. Thật khâm phục khi bà Tú nuôi đủ cả con, cả chồng, nuôi đảm bảo đến mức đó chính là

Cơm hai bữa: cá kho rau muống

Quà một chiều: khoai lang, lúa ngô.

                                               (Thầy đồ dạy học)

Ta dường như cũng có thể thấy trong hai câu luận, Tú Xương một lần nữa cảm phục sự hi sinh rất mực của người vơ tần tảo.

Nhà thơ Tú Xương dường như không chỉ cảm phục, biết ơn sự hi sinh rất mực của vợ mà ông còn tự trách, tự lên án bản thân. Ông cũng như không dựa vào duyên số để có thể mà như trút bỏ trách nhiệm. Bà Tú đã lấy ông là do duyên nhưng duyên một mà nợ hai. Nhà thơ Tú Xương tự coi minh là cái nợ mà suốt cuộc đời của bà Tú phải gánh chịu. Nợ gấp đôi duyên, duyên ít nợ nhiều. Ông chửi thói đời bạc bẽo, và cũng bởi vì thói đời là một nguyên nhân sâu xa khiến bà Tú phải khổ. Nhưng Tú Xương dường như cũng không đổ vấy cho thói đời. Sự hờ hững của ông với con cùng là một biểu hiện của thói đời bạc bẽo. Có lẽ rằng chính câu thơ Tú Xương tự rủa mạt mình cũng là lời tự phán xét, tự lên án chính mình.

Có chồng hờ hững cũng như không

Ta dường như cũng đã thấy được chính với nhan đề Thương vợ chưa nói hết sự sâu sắc trong tình cảm cùa Tú Xương mà ông dành cho vợ và đối với vợ cũng như chưa thể hiện được đầy đủ vẻ đẹp nhân bản của hồn thơ Tú Xương. Người đọc dường như cũng đã ở bài thơ này, tác giả không chỉ thương vợ mà còn ơn vợ, không chỉ lên án thói đời mà còn tự trách.

Nhà thơ đã khẳng khái như cũng đã dám tự nhận khuyết điểm, càng thấy mình khiếm khuyết càng thương yêu, quý trọng vợ hơn.

Ta dường như cũng thấy được rằng chính những tình thương yêu, quý trọng vợ là cảm xúc có phần mới mẻ so với những cảm xúc quen thuộc trong văn học trung đại. Cảm xúc dường như là quá mới mẻ đó lại được diễn tả bằng hình ảnh và ngôn ngữ quen thuộc của văn học dân gian, chứng tỏ rằng chính hồn thơ Tú Xương dù mới lạ, độc đáo vẫn gần gũi với mọi người, và nó dường như vẫn cứ có gốc rễ sâu xa trong tâm thức dân tộc.

Loading...
Content Protection by DMCA.com

Check Also

gioi thieu hoa hong

Giới thiệu về hoa hồng- Văn 8

Loading... Đề bài: Em hãy Giới thiệu về hoa hồng Hoa hồng xuất hiện trên …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *