Home / Văn THPT / Văn lớp 11 / Bình giảng “Đây mùa thu tới” của Xuân Diệu

Bình giảng “Đây mùa thu tới” của Xuân Diệu

Loading...

Đề bài: Bình giảng “Đây mùa thu tới” của Xuân Diệu

Bài làm

Mùa thu là một trong những đề tài lớn của thơ ca. Qua những cảnh sắc thu đầy lãng mạn và tinh tế, các nhà thơ bộc lộ những tình cảm, cảm xúc về thiên nhiên đất trời, về con người hay nhân tình thế thái. Xuân Diệu là một nhà thơ mới nhưng vẫn tìm đến đề tài này như một phát hiện đầy mới lạ và thi vị. Cái hay trong mùa thu của Xuân Diệu chính là những rung động tinh tế về những bước chuyển biến của thời gian.

Mở đầu bài thơ “Đây mùa thu tới” của Xuân Diệu là hình ảnh rặng liễu, vốn không mới mẻ trong các bài thơ thu. Thế nhưng rặng liễu trong thơ Xuân Diệu lại mang một vẻ đau buồn, tang tóc:

Rặng liễu đìu hiu đứng chịu tang

Tóc buồn buông lệ xuống ngàn hàng

Như một người con gái yểu điệu, rặng liễu rủ lá xuống như làn tóc xõa mềm mại trước gió. Thế nhưng dáng đứng ấy lại gợi lên một nỗi buồn ảm đạm. Rặng liễu “đìu hiu” lay lắt, đung đưa trước gió như thể đang đứng chịu tang. Những cành lá rủ xuống như thể lệ rơi, lệ ngàn hàng. Mùa thu với Xuân Diệu chưa gì đã buồn đến khó tả.

Thế nhưng, sang đến những câu thơ tiếp theo thì mùa thu tới lại mang những nét thơ mộng và lãng mạn hơn nhiều:

Đây mùa thu tới, mùa thu tới

Với áo mơ phai dệt lá vàng

“Đây mùa thu tới” thực sự giống như một tiếng reo vui tràn đầy hào hứng và phấn khởi của thi nhân. Màu vàng tượng trưng cho mùa thu. Nhưng ở đây, lá chưa hẳn đã vàng hết. “Áo mơ phai” chính là một màu sắc sáng tạo đầy mới mẻ của thi nhân. Với tâm hồn tinh tế, nhà thơ Xuân Diệu đã cảm nhận được thời khắc chuyển mùa từ hạ sang thu. Nắng không còn gắt gỏng, đã phai bớt màu vàng chói chang, chỉ còn lại màu “áo mơ phai” nhẹ nhàng trên những chiếc lá cây. Chỉ với những hình ảnh đó đã khiến cho chúng ta nhận thấy một tâm hồn tinh tế và nhạy cảm trước thời điểm mùa thu đang tới.

binh-giang-day-mua-thu-toi-cua-xuan-dieu
Bình giảng Đây mùa thu tới của Xuân Diệu – Văn lớp 11

Nhưng mùa thu không chỉ có màu vàng mà bức tranh của mùa thu còn đa sắc màu hơn thế:

Hơn một loài hoa đã rụng cành

Trong vườn sắc đỏ rủa màu xanh

Những luồng run rẩy rung rinh lá

Đôi nhánh khô gầy xương mỏng manh

Một khu vườn tràn ngập sắc thu, trong đó thần thái của mùa thu được thi nhân cảm nhận một cách tinh tế và khéo léo nhất. Động từ “rủa” đã cho thấy một quan sát và cảm nhận tinh vi: lá đỏ cứ lấn dần lá xanh từng tí một, khó phát hiện ra, thế mà không đợi đến một sáng nào đấy, cả vườn lá đỏ mới nhận thấy được mùa thư. Ở đây, trong sự biến chuyển rất tinh vi đó, thi nhân đã thấy sắc đỏ, sắc thu đã lấn dần sắc xanh, sắc màu của mùa hạ.

Mùa thu về, từng cơn gió heo may đã làm cho “những luồng run rẩy rinh rinh lá”. Có thể lá gió thổi làm cho lá rung rinh nhưng Xuân Diệu lại cảm nhận được rằng mùa thu cũng đã bắt đầu chớm lạnh, vì thế mà gió dường như đang run rẩy vì rét. Trong cái se lạnh ấy, những cành khô gầy guộc, xương xẩu, như thiếu đi sức sống lại càng làm cho khung cảnh trở nên buồn não nề, bi thương.

Cái lạnh, cái rét đã được nhà thơ nói rõ hơn trong hai câu:

Đã nghe rét mướt luồn trong gió

Đã vắng người qua những chuyến đò

Ở đây có một sự chuyển đổi giữa xúc giác, thính giác và thị giác thật tinh tế và khéo léo. Bởi vì phải tinh tế lắm thì mới có thể “nghe” thấy được “rét mướt”. Và có thể nhìn thấy được rét mướt luồn vào “trong gió”. Cái rét mướt đã luồn lách vào trong hoa, lá, cành, sương, gió cũng đã tác động đến con người. Những chuyến đò dần thưa người qua lại, càng khắc rõ vẻ đìu hiu, buồn bã của bến sông thiên nhiên đất trời.

Đối với Xuân Diệu, ông luôn có sự tinh tế để nhận ra thời gian có sức mạnh ghế gớm. Nó ngày càng lấy đi sự trẻ trung, tươi vui và thay vào đó là sự tàn phá, làm cho mọi vật trở nên héo úa, khô gầy. Bài thơ mở đầu bằng hình ảnh rặng liễu – như một người thiếu nữ – và kết thúc cũng là hình ảnh người thiếu nữ:

Ít nhiều thiếu nữ buồn không nói

Tựa cửa nhìn xa nghĩ ngợi gì?

Kết cấu này đã tạo nên một hiệu ứng hết sức đặc sắc: hồn thu của thiên nhiên, đất trời đã đi vào hồn người. Người thiếu nữ này tuy cũng là một nét cảnh quan nhưng là nét cảnh quan cao nhất, biết cảm thụ, lắng nghe được tất cả cái vắng lạnh từ các cảnh quan khác dồn tới mà buồn. Và cái buồn cũng là buồn nhất, u uất nhất: “buồn không nói”. Trong khi đó, trạng thái buồn ấy cũng không thể xác định được lý do: “tựa cửa nhìn xa nghĩ ngợi gì?”. Không biết là cô gái buồn hay lòng thi nhân buồn. Bài thơ dừng ở một trạng thái, một tư thế để ngỏ dành cho sự liên tưởng, sự cảm nhận của người đọc. Và dường như những nhà thơ trong Phong trào thơ mới đều có chung một nỗi niềm chất chứa không biết ngỏ cùng ai như vậy.

“Đây mùa thu tới” là một bức tranh mùa thu thật đẹp nhưng cũng thật buồn. Với những cảm nhận tinh tế, Xuân Diệu đã đem đến cho người đọc một mùa thu hoàn toàn khác với những sác thái thu đã từng biết đến. Chính tài năng này đã khiến cho Xuân Diệu trở thành “nhà thơ mới nhất trong các nhà thơ mới”.

Loading...
Content Protection by DMCA.com

Check Also

gioi thieu hoa hong

Giới thiệu về hoa hồng- Văn 8

Loading... Đề bài: Em hãy Giới thiệu về hoa hồng Hoa hồng xuất hiện trên …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *