Home / Văn THPT / Văn lớp 12 / Bình giảng khổ thơ “Con gặp lại nhân dân như nai về suối cũ……”trong bài Tiếng hát con tàu

Bình giảng khổ thơ “Con gặp lại nhân dân như nai về suối cũ……”trong bài Tiếng hát con tàu

Loading...

Đề tài:Bình giảng khổ thơ “Con gặp lại nhân dân như nai về suối cũ……” trong bài Tiếng hát con tàu

Bài làm

Đối với thi sĩ lãng mạng tiểu tư sản trước cách mạng đã từng chìm đắm trong cái ” tôi” cô đơn, bé nhỏ, bế tắc nay được trở về cái “ta” , với nhân dân, đất nước là một niềm khát khao, một niềm hạnh phúc lớn lao. Để diễn tả niềm hạnh phúc, niềm vui ấy, Chế Lan Viên đã viết nên một đoạn thơ thật chân thực, xúc động và rất hấp dẫn:

                                    “Con gặp lại nhân dân……..mãi ơn nuôi”

Đoạn thơ trên trích trong bài “Tiếng hát con tàu”, một bài thơ chín nhất của Chế Lan Viên rút từ tập “Ánh sáng và phù sa” sáng tác năm 1960.

 Người ta nói thơ Chế Lan Viên là một người đàn bà đẹp ưa trang sức và biết trang điểm. Cho nên ông rất thích dùng những hình ảnh độc đáo mới lạ lấp lánh trí tuệ, dạt dào cảm xúc và rất mực tài hoa. Chính vì đó đã giúp ông ngay khổ thơ đầu chỉ với 4 câu thơ mà đã kết được một chùm một chuỗi hình ảnh như tung những tràng pháo hoa lên bầu trời thơ:

                               “Con gặp  lại…..bỗng gặp cánh tay đưa”

Những hình ảnh so sánh trên nhằm diễn đạt tình cảm và tác dụng khơi sâu, mở rộng, khám phá trên ý nghĩa của sự việc, hành động được trở về với nhân dân cuội nguồn sáng tạo nghệ thuật thơ ca. Những hình ảnh này đều lấy từ đời sống tự nhiên và con người. Nhưng chính vì thế mà chúng thật gần gũi giản dị mà không kém phần thơ mộng, đẹp đẽ, gợi cảm. Về với nhân dân là về với những gì phù hợp với quy luật cuộc sống tự nhiên.

Trước hết về vớ nhân dân là về với những gì thân quen nhất của lòng mình, về với môi trường quen thuộc, làm nảy sinh sự sống.  Đó là ngọn nguồn sáng tạo thơ ca. “Nai về suối cũ”. Sao lại là “nai” mà không phải là con vật nào khác trong rừng sâu? Con nai là một con vật rất hiền dịu, xinh đẹp, hồn nhiên ngây thơ đáng yêu. Đó là con vật rất quen thuộc trong thơ ca.

Cách mạng đã làm thay đổi cuộc đời và hồn thơ Chế Lan Viên. Nên con nai trong thơ ông giờ đây đã được “lột xác” để trở thành một chú nai tơ vững chãi và kiêu hãnh tha hồ đùa dỡn chạy nhảy tung tăng trong cuộc sống nhân dân như tung tăng trên những dòng suối quen thuộc mát trong.

Về với nhân dân là về với niềm vui và từng hạnh phúc từng khao khát chờ mong “Cỏ đón giêng hai chim én gặp mùa”. Trải qua mùa hè nắng cháy, qua mùa thu với những cơn mưa xối xả, qua mùa đông lạnh giá với sương muối gió mùa, cỏ hầu như dã bị tàn lụi, được gặng giêng hai với những làn “mưa xuân phơi phới bay” cùng nắng vàng ấm áp, cỏ bật dậy non tươi mơn mởn.

Đối với Chế Lan Viên về với nhân dân là về với môi trường làm nảy sinh sự sống. Đó là mùa xuân để cho chim én về làm tổ và tung cánh bay lượn.

Được trở về với nhân dân, đối với Chế Lan Viên còn là về với ngọn nguồn thiết yếu của sự sống, của sự nuôi dưỡng trở che và hồi sinh sự sống. “Như đứa trẻ thơ đói lòng gặp sữa….bỗng gặp cánh tay đưa”. Sữa là nguồn dinh dưỡng, nguồn sống cơ bản giúp cho đứa trẻ sống dậy, khỏe mạnh, lớn khôn. Cánh tay đưa nuôi giúp cho đứa trẻ thơ ngon giấc nồng để càng trưởng thành nhanh hơn cùng với dòng sữa ngọt ngào.

tiéng hat con tau- che lan vien

Niềm hạnh phúc và khát vọng về với nhân dân đã được tác giả thể hiện quan những cảm xúc chân thành, những tình cảm cụ thể, những kỉ niệm sâu sắc gắn liền với những con người tiêu biểu cho sự hi sinh thầm lặng, sự nuôi dường đùm bọc của nhân dân đối với cán bộ kháng chiến. Nhân dân ở đây không phải là một khái  niệm chung chung mà là những con người cụ thể, bằng da bằng thịt. Đó là người anh du kích không hề nghĩ đến cái chết đang đến gần mà tất cả vì đồng đội:

                                “Con nhớ anh con…..cho em”

“Chiếc áo nâu suốt một đời vá rách mà “anh du kích” ” mặc  đêm công dồn” ấy, xét về giá trị vật chất thì chẳng đáng giá bao nhưng “Đêm cuối cùng anh cởi lại cho con”, thì về ý nghĩa tinh thần, chiếc áo đó bỗng trở nên vô giá. Bởi của chẳng đáng bao nhiêu nhưng tình thì rất nặng.  Đây không còn thuần túy là trao lại chiếc áo cho nhau mà đó chính là trao lại sự sống cho nhau. Thật cảm động biết bao! Trong cuộc cách mạng và kháng chiến đầy hy sinh gian khổ, đã xuất hiện biết bao con người có tấm lòng vàng như người anh du kích của tác giả.

Đó còn là những người em liên lạc tận tụy làm nhiệm vụ đưa thư và dẫn đường cho cán bộ: “Con nhớ em con….chưa mất một phong thư”. Em liên lạc tuổi còn nhỏ mà đã mang phẩm chất anh hùng và tấm lòng chu đáo đối với cán bộ. “Rừng thưa” dễ đi, nên em “băng” thoan thoắt, còn “rừng rậm” cán bộ đi lại khó khăn thì em chờ đợi để dẫn dắt. Đọng từ “băng” cùng với cặp từ đối lập “thưa”, “rậm” , “sáng” , “chiều” ,”bản na” cũng đã làm nổi bật được sự nhanh nhẹn, khéo léo, thoắt ở nơi này thoắt ở nơi khác của chú bé liên lạc. Qua lời thơ của Chế Lan Viên chú bé hiện lên thật đẹp như một tiên đồng.

Công việc liên lạc và đưa thư trong những ngày kháng chiến ở Việt Bắc là một công việc vô cùng gian khổ và cực kì nguy hiểm. Vì phải qua nhiều vòng vây của kẻ thù, phải vượt qua biết bao “mưa nguồn suối lũ những mây cùng mù”. Nghĩa là mỗi bước thư đều thấm máu và nước mắt. Âý thế mà “Mười năm tròn chưa mất một phong thư”, cảm đọng biết bao và cũng tự hào biết bao! Những chú bé ấy rất xứng đáng được tất cả chúng ta cất tiêng chào kính trọng và cảm phục.

Tiêu biểu nhất cho những con người bình dị mà anh hùng và có tấm lòng vàng ấy, phải kể đến những bà mẹ tuy tuổi già sức yếu, nhưng vẫn dành những chút hơi tàn của mình để chăm sóc người cán bộ đang yếu như chăm sóc đứa con đẻ của mình vậy.

                                 “Con nhớ mế…nhớ mãi ơn nuôi”

“Con nhớ mế lửa hồng soi tóc bạc”- Hình ảnh thơ thật đến từng chi tiết nhỏ mà lại giàu sức gợi tả. Hình ảnh “lửa hồng” đối lập với hình ảnh mái “tóc bạc” đã tạo nên một bức tranh rất thơ. Hình ảnh vừa cụ thể, vừa có ý nghĩa tượng trưng khái quát sâu xa.Con với mế không phải “hòn máu cắt”, nghĩa là không phải đứt ruột đẻ ra mà mế chăm sóc tận tình chu đáo không khác gì người mẹ đẻ. Biết bao tình cảm yêu thương, ân nghĩa, lòng biết ơn và sự cả phục của tác giả được chứa đựng trong các từ “hòn”, “máu”, “cắt” ấy. Vì thế nên “trọn đời con nhớ mãi ơn nuôi”.

Những người mẹ có “trái tim như ngọc sáng ngời” ấy đã sinh thành và tái tạo lần thứ hai cho cuộc đời biết bao người cán bộ, chiến sĩ. Trong đó có nhà thơ Chế Lan Viên.

Đoạn thơ trên là những đoạn thơ hay và tiêu biểu nhất của “Tiếng hát con tàu”. Bằng những hình ảnh độc đáo gợi cảm rất thi vị, đoạn thơ đã diễn tả được một cách chân thực và xúc động tấm lòng Chế Lan Viên đối với người mẹ lớn là nhân dân, cuội nguồn của cảm hứng nghệ thuật thơ ca. Đoạn tơ viết về một vấn đề rất chính trị mà chân thành, đầy tình cảm, không hề khô khăn nặng nề. Vì đây là tiếng lòng của một thi sĩ đã từng được Đảng , nhân dân cứu vớt”Từ thung lũng đau thương đến cánh đồng vui”.

Loading...
Content Protection by DMCA.com

Check Also

hoang-le-nhat-thong-chi

Dựa theo hồi thứ mười bốn của tác phẩm Hoàng Lê nhất thống chí, em hãy viết một bài văn miêu tả chiến công thần tốc đại phá quân Thanh của vua Quang Trung

Loading... Đề tài : Dựa theo hồi thứ mười bốn của tác phẩm Hoàng Lê nhất …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *