Home / Văn THPT / Văn lớp 10 / Phân tích bài ca dao Trèo lên cây khế nửa ngày ai làm chua xót lòng này khế ơi…”- Văn 10

Phân tích bài ca dao Trèo lên cây khế nửa ngày ai làm chua xót lòng này khế ơi…”- Văn 10

Loading...

Đề bài: Em hãy phân tích bài ca dao sau:

“Trèo lên cây khế nửa ngày

Ai làm chua xót lòng này khế ơi!

Mặt trăng sánh với mặt trời,

Sao Hôm sánh với sao Mai chằng chằng

Mình ơi có nhớ ta chăng?

Ta như sao vượt chờ trăng giữa trời”.

Bài ca dao đặc sắc trên như cũng đã thể hiện chân thực và cảm động một tâm trạng phổ biến trong tình yêu của người bình dân xưa kia. Đó chính là tâm trạng như chua xót, tủi buồn cho tình duyên trắc trở. Hơn nữa thì đồng thời bài ca cũng man mác một giọng điệu than thở, tủi hờn cho thân phận

Trèo lên cây khế nửa ngày,

Ai làm chua xót lòng này, khế ơi!

Mặt trăng sánh với mặt trời.

Sao Hôm sánh với sao Mai chằng chằng.

Mình đi có nhớ ta chăng?

Ta như sao vượt chờ Trăng giữa trời.

T như thấy được bài ca là lời của chàng trai đang yêu. Bài ca dao dường như cũng đã theo thể hứng. Dễ nhận thấy thì câu đầu chỉ có tác dụng đưa đẩy bắt vần mà thôi đó chính là ‘Trèo lên cây khế nửa ngày”. Và dường như có nhiều câu ca dao giống như thế như “Trèo lên cây bưởi hái hoa, Bước xuống vườn cà hái nụ tầm xuân” hay là câu “Trèo lên cây bưởi hái hoa,Người ta hái hết đôi ta bẻ cành”, “Trèo lên cây gạo cao cao,Bước xuống vườn đào hái nụ tầm xuân”. Và có thể khẳng định việc trèo lên cây khế là bình thường, nhưng ở trên cây khế mà ở đến “nửa ngày” thì thật là vô lí. Nhưng cũng chính cái vô lí ấy dường như mới có thể diễn đạt đúng trạng thái tâm hồn của chàng trai đến thật chua xót đến ngơ ngẩn. “Ai làm chua xót lòng này, khế ơi!”, và cũng chính với câu đầu dường như cũng đã mở lối cho lời tâm sự bật ra ở câu thứ hai. Ta như cũng đã thấy được chính nỗi chua xót trong lòng chàng trai vì “ai” đó, chỉ biết ngỏ cùng cây khế.

phan tich treo len cay khe nua ngay

Và cũng vì đâu mà chua xót? Ta như thấy được chính những câu hát còn lại cho ta hiểu được chàng trai kia như thật là chua xót vi sự cách trở, sự xa cách về không gian địa lý về tình cảm trong tình yêu của anh với một người con gái. Để ý ta thấy được chính trong bài ca có những cặp hình ảnh như đối xứng nhau đó chính là “mặt trăng” và “mặt trời”; “sao Hôm” và “sao Mai”, “sao Vượt” và “trăng”. Đó dường như cũng đều là những ẩn dụ lấy từ thiên nhiên để chỉ sự cách trở của đôi lứa, của “ta” và “mình”. Và điều này dường như nó cũng như ngày với đêm, “mặt trời” có bao giờ gặp được “mặt trăng”, còn “sao Hôm” thì mãi xa cách “sao Mai”. Và ta thấy được hình ảnh sao vượt và “tràng” đều là hình ảnh của bầu trời đêm nhưng thật buồn thay đó cũng như chẳng bao giờ gặp nhau được. Vì khi sao Vượt lên đến đỉnh bầu trời thì trăng mới bắt đầu mọc. Có lẽ rằng trong tình yêu nếu như càng xa cách lại càng nhớ thương vời vợi, nỗi thương nhớ của chàng trai bật ra thành câu hỏi da diết mãi khôn nguôi đó chính là “Mình ơi! Có nhớ ta chăng?”. Và đó cũng như những câu hỏi như thế xuất hiện khá nhiều trong ca dao tình yêu:

Mình về, có nhớ ta chăng,

Ta về, ta nhớ hàm răng mình cười.

Chính với việc sử dụng cách xưng hô “ta” và “mình” thật gần gũi và nồng nàn yêu thương. Thật vậy, yêu nhau là thế, mà dường như tại sao phải cách trở để lòng người yêu nhau phải “chua xót”: “Ai làm chua xót lòng này, khể ơi!”. Câu hỏi như nhức nhối đó là “Ai làm…?” cũng như đã mang tính phiếm chỉ nhưng người đọc dễ dàng hiểu được nguyên nhân của tâm trạng chàng trai đang yêu. Chẳng còn gì khác hơn, nếu điều đó dường như cũng không phải là lễ giáo phong kiến trong cuộc đời xưa với bao nhiêu sự ràng buộc thật là khe khắt đã làm cho nhiều đôi lứa phải đau khổ vì yêu nhau mà không đến được với nhau. Bài ca trên đúng thật như đã thể hiện chân thực và cảm động khi đứng trước một tâm trạng phổ biến trong tình yêu của người bình dân xưa. Như thật chua xót, tủi buồn cho tình duyên trắc trở, hơn thế nữa bài ca cũng man mác một giọng điệu than thở, tủi hờn cho thân phận của nhân vật trữ tình trong bài ca dao. Như nói về tình yêu không được trọn vẹn vậy.

Bài ca dao trên thật xứng đáng là một trong những bài ca dao hay về tình yêu. Chính vì sự không thành, vì sự không được viên mãn cho nên nó mang được nhiều dư vị trong tình yêu cho người đọc. Như khắc khoải vào sâu trong tâm trí người đọc khôn nguôi.

Loading...
Content Protection by DMCA.com

Check Also

gioi thieu hoa hong

Giới thiệu về hoa hồng- Văn 8

Loading... Đề bài: Em hãy Giới thiệu về hoa hồng Hoa hồng xuất hiện trên …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *