Home / Văn THPT / Văn lớp 11 / Phân tích Bài ca ngắn đi trên bãi cát của Cao Bá Quát – Văn lớp 11

Phân tích Bài ca ngắn đi trên bãi cát của Cao Bá Quát – Văn lớp 11

Loading...

Đề tài : Phân tích Bài ca ngắn đi trên bãi cát của Cao Bá Quát – Văn lớp 11

Bài làm

Trong văn đàn văn học Việt Nam thế kỉ XIX, xuất hiện nhai câu thơ truyền tụng ca ngợi về những nhà thơ xuất chúng thời bấy giờ tuyên truyền rằng vua Tự Đức :

     ” Văn như Siêu, Quát vô tiền Hán

        Thi đáo Tùng, Tuy thất thịnh Đường”.

Nổi bật trong bốn trụ cột văn học này là Cao Bá Quát nổi tiếng là một văn tài có nhiều ý tứ mới lạ lời lẽ cao kì. Ông là một người tài cao học rộng nhưng không được trọng dụng giữa chính sự suy đồi. Ông bất đắc chí, khinh thế ngạo mạn nên thơ văn thường thiên về khuynh hướng phản kháng, phẫn uất, chán nản. Qua bài thơ “Bài ca ngắn đi trên bãi cát” chúng ta ắt sẽ biết điều đó.

bai-ca-ngan-đi-tren-bai-cat

                                             Bãi cát lại bãi cát dài,

                                             Đi một bước như lùi một bước

                                              Mặt trời đã lặn chưa dừng được

                                              Lữ khách trên đường nước mắt rơi.

                                              Không học được tiên ông phép ngủ.

                                              Trèo non, lội suối, giận khôn vơi!

                                              Xưa nay phường danh lợi

                                              Tất cả trên đường đời

                                              Đầu gió hơi men thơm quán rượu

                                              Người say vô số tỉnh  bao người ?

                                               Bãi cát dài, bãi cát dài ơi!

                                                Tính sao đây? đường bằng mờ mịt

                                               Đường ghê sợ còn nhiều đâu ít?

                                                Hãy nghe ta khát khúc đường cùng

                                                 Phía nam núi Nam sóng dào dạt

                                                  Anh đứng làm chi trên bãi cát?

Ngay ở đầu bài thơ chúng ta đã thấy xuất hiện “bãi cát ” được lặp lại hai lần: “Bãi cát lại bãi cát dài”. Bãi cát ở đây là hình ảnh được tác giả tả thật, gợi lên một không gian khó khăn vất vả dài thăm thẳm. Thông thường chúng ta đi trên cát rất là khó không giống như chúng ta đi trên con đường bình thường, chân bước đi nhưng cứ bị lùi về phía sau. Trên bãi cát rộng mênh mông ấy là một con đường rộng lớn mù mịt, rất khó xác định được phương hướng giống như chúng ta đứng giữa biển cả bao la chúng ta sẽ không biết đâu là bến bờ. Đó không phải là con đường thực mà là con đường hiểu theo nghĩa tượng trương cho một con đường xa xôi mù mịt. Để tìm ra được chân lí, tìm ra được cái đích thì con người phải vượt qua bao nhiêu là khó khăn thử thách.

Trên bãi cắt ấy có hình ảnh con người đó chính là tác giả, người đi trên bãi cát. Một con người nhỏ bé, lẻ loi cô độc đi trên bãi cát rộng mênh mông vô tận. Bước chân của người đi trên bãi cắt rất khó khăn, như là dậm chân tại chỗ. “Đi một bước như lùi một bước”. Ta thấy được nỗi chán nản, bất mãn của tác giả khi mình phải hành hạ thân xác để theo đuổi con đường công danh.

“Bãi cát  lại bãi cát dài,

Đi một bước như lùi một bước

Mặt trời đã lặn chưa dừng được

Lữ khách trên đường nước mắt rơi”.

Người đi trên bãi cát lòng đang ai oán vì công đường công danh của mình mãi mà không tới đích, không đành lòng làm một kẻ “ngủ quên” để lấy cơ mà rời bỏ đường đi.

Không học được tiên ông phép ngủ

Trèo nôn lội suối giận khôn vơi!

Xưa nay phường danh lợi

Tất cả trên đường đời

Đầu gió hơi men thơm quán rượu

Người say vô số, tỉnh bao người?

Tác  giả còn nói đến sự cám dỗ của công danh đến người đời. Hình ảnh đó được tác giả minh họa bằng hình ảnh thức tế đó là ở đâu có quán rượu ngon mọi người đều xô bồ đến, có được mấy ai tỉnh táo để tránh được sự cám dỗ của men rượu nồng. Qua đó tác giả muốn thức tỉnh người đọc về vấn đề công danh cũng là thứ rượu lầm thay đổi lòng người. Ông khinh thường những phường danh lợi tầm thường kia, nhưng cũng nhận ra sự cô độc của chính bản thân mình. Phải chăng con đường mà ông dấn thân vào, lí tưởng mà ông đang đeo đuổi, chỉ là điều vô ích, chẳng ai để ý quan tâm. Ông không có ai ủng hộ, cũng không có người đồng hành. Niềm xúc động ấy đã đưa tác giả trở về với hiện thực. Điều này giúp ông nhận ra rằng mình cần thoát khỏi con đường công danh. Nếu đi tiếp thì ông cũng chỉ là những kẻ phường danh lợi đáng khinh miệt mà thôi. Trong lòng lúc này có nhiều nỗi dằn vặt mâu thuẫn dàn xé tâm can. Sự nối tiếc ấy là sự nối tiếc vì đường đau khổ, mờ mịt nhưng lại quá cao sang, đẹp đẽ. Thôi thì đành đứng chôn chân trên bãi cát vậy.

Bãi cát dai, bãi cát dài ơi!

Tính sao đây đường bằng mờ mịt

Đường ghê sợ còn nhiều đâu ít?

Hãy nghe ta hát khúc đường cùng,

Phía bắc núi Bắc muôn trùng

Phía nam núi Nam sóng dào dạt

Anh đứng làm chi trên bãi cát?

Nỗi băn khoan choáng lấy lấp đầy tâm hồn tác giả. Và lần đầu tiên người đã phân vân tự hỏi, vậy là thế nào có nên đi tiếp hay từ bỏ nó : “Tính sao đây? Đường bằng mờ mịt”. Nếu đi tiếp thì cũng không biết phải đi như thế nào. Bởi đường bằng thì mờ mịt, đường ghê sợ thì nhiều. Vì thế chắc đã đến bước đường cùng. Nỗi bế tắc tuyệt vọng phủ đầy trên người đi và trên cả bãi cát. Người đi chỉ còn biết cất lên tiếng hát khúc đường cùng và sự tuyệt vọng của mình.

“Bài ca ngắn đi trên bãi cát” được thể hiện theo cách đa chiều. Khi thì được miêu tả như một lữ khách đi đường, khi tì lại như người đối thoại. Mục đích của tác giả muốn gửi gắm ở đây là chúng ta phải có những tâm trạng khác nhau, thái đọ khác nhau khi đứng trước những khó khăn thử thách. Và qua đó cũng nêu lên được sự chán ghét của một người tri thức với con đường danh lợi và khát khao thay đổi cuộc đời.

Loading...
Content Protection by DMCA.com

Check Also

nam-cao

Phân tích những đặc sắc nghệ thuật của nhà văn Nam Cao trong truyện ngắn Đôi mắt

Loading... Đề tài : Phân tích những đặc sắc nghệ thuật của nhà văn Nam Cao …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *