Home / Văn THPT / Văn lớp 12 / Phân tích bài thơ Báo tiệp ( Tin thắng trận ) của Hồ Chí Minh

Phân tích bài thơ Báo tiệp ( Tin thắng trận ) của Hồ Chí Minh

Loading...

Đề tài: Phân tích bài thơ Báo tiệp ( Tin thắng trận ) của Hồ Chí Minh

Bài làm

Cảm xúc của con người ta, chung quy đều xuất phát từ niềm vui hay sự buồn khổ. Mà cảm xúc lại là nguồn khởi phát của thơ ca. Phải chăng khi vui người ta cũng dễ tìm đến thơ ca hơn ? Tôi đã gặp một niềm vui như thế trong ” Tin thắng trận” (1948) của Hồ Chí Minh.

tin-thang-tran

Với một chiến sĩ, thắng trận là một niềm vui lớn, nhất là đối với một nhà lãnh đạo như Bác. Bởi vậy cũng như bản thân tên gọi của bài thơ, người đọc dễ tưởng rằng bài thơ được ra đời đơn giản trước niềm vui chiến thắng. Thế nhưng người ta lại bất ngờ tham dự vào một cuộc trò chuyện giữa Bác và trăng:

” Nguyệt thôi song vấn thi hành vị

Quân vụ nhưng mang vị tố thi”

Lạ chưa ? Không phải câu chuyện xoay quanh tin thắng trận. Trăng đẩy cửa vào hỏi: ” Thơ xong chưa?”. Bác thanh minh: ” Việc quân bận quá không làm thơ được”. Chủ đề câu chuyện ấy là một chữ “Thơ”. Xem ra Bác đã xuất hiện trong vị thế của nhà thi sĩ mà sự hấp dẫn của nàng Ly Tao ẩn mình trong dáng vẻ của “người bạn trăng”. ” Thơ ca là một trong những niềm vui con cả nhất của con người tạo ra cho mình” ( K. Mác); có đúng vậy không?  Ở đây ta gặp trăng. Từ những thời đại xa xưa của thơ Đường; thơ Tống, trăng và thơ như một đôi bạn thân thiết, cùng bay trên chiếc  “thuyền mơ”cặp bến bờ cảm hứng. Người lữ hành kì diệu trong đêm, đi giữa muôn ngàn vì tinh tú mà vẫn như cô độc một mình. Không hiểu vì sao mỗi khi gặp lại người lữ hành ấy người ta luôn thấy có một rung động lạ kì, nghe ngân lên một thứ” tiếng lòng ” trong tâm hồn. Từ ánh trăng mờ ảo như tỉnh như say trong thơ Lý Bạch:

” Đầu giường ánh trăng rọi

Ngỡ mặt đất phủ sương”.

Đến một vầng trăng chất chứa trong tâm sự của Nguyễn Khuyến:

” Song thưa để mặc ánh trăng vào”

Hay mang cái ngậm ngùi thoát li nơi Tản Đà:

” Cho em lên với chị Hằng ơi

Trần thế nay em chán nữa rồi”

Có lúc lại mang màu sắc kì lạ, dở tỉnh, dở điên như thơ Hàn Mặc Tử:

“Trăng, trăng, trăng là trăng, trăng , trăng

Ai mua trăng tôi bán trăng cho…….”

Bao nhiêu cuộc tái ngộ giữa thi sĩ và trăng là ngần ấy hoàn cảnh khác nhau, ngần ấy tâm trạng khác nhau. Trăng  của bác cũng khác Người làm thơ về trăng cũng nhiều. Có lẽ về đêm, đẽ mở rộng lòng mình để sống thật hơn chăng?

Trong tù Người viết về trăng:

“Chẳng được tự do mà thưởng nguyệt

Lồng theo vời vợi mảnh trăng tù”

Ngoài tù cũng viết về trăng:

“Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa”

Có lẽ vậy, ta ngạc nhiên khi gặp một vầng trăng, gần gũi và tự nhên đến không ngờ trong “Tin thắng trận” :

“Nguyệt thôi song vấn thi hành vị”

Bản dịch đã đánh rơi nhiều ý tứ hay trong nguyên tác. Nếu chỉ là:

“Trăng vào cửa sổ đòi thơ”

Có phải là các khoảng cách kia vẫn còn tồn tại hay không? Và như vậy giữa Bác và trăng đã hình thành một vật cản làm bằng sự xã giao có phần nghi lễ. kiểu cách. Những điều toát lên từ câu thơ của Bác lại là cái khác kia. Đó là ánh sáng ấm áp của một tình bạn dường như thân thiết và gắn bó đã lâu. Đó là một không khí tự nhiên trong cuộc giao cảm của hai tâm hồn đồng điệu. Lời giãi bài của nhà thơ cũng xuất phát từ thứ tình cảm ấy:

“Quân vụ nhưng mang vị tố thi”

Nhưng trong câu thơ dịch là một lời khất”

” Việc quân đang bận xin chờ hôm sau”

Có cần phải khất không khi Người đã hiểu trăng; “tuy hai mà một”.

Đã là tri kỉ tất sẽ thông cảm cho nhau, sự chậm trễ không làm thơ được này.Ngẫm cho kĩ bản dịch đã làm mất đi sự thân mật giữa Bác và trăng, đẩy vào giữa mối quan hệ ấy một khoảng cách. Bác yêu thiên nhiên quả đúng như vậy.

“Việc quân đang bận” , phải trăng đó là lí do mạnh hơn cả vẻ xinh đẹp của trăng , hơn cả sự hấp dẫn của nàng thơ?

Một lần nữa , ta lại thấy trong con người Bác có sự ưu tiên không phải dành riêng cho những hứng thú riêng tư mà đặt lên trên hết luôn là vận mệnh đất nước, là nỗi lo lắng của Người cho từng cuộc hành quân ‘ từng trận đánh. Những lo nghĩ canh cánh bên lòng khiến con người cá nhân trong Bác tạm nhường bước cho con người của đất nước, ta mới hiểu niềm vui tiếp theo của Bác:

“Sơn lâu chung hưởng kinh thu mộng

Chính thị liên khu báo tiệp thì”

(Chuông lầu chợt tỉnh giấc thu

Âý tin thắng trận liên khu báo về)

Tiếng chuông đã gọi Bác tỉnh dậy từ “giấc mộng thu”. Có nhiều cách hiểu xung quanh hai chữ “thu mộng” ấy. Có ý kiến cho rằng “thu mông” chỉ việc Bác ngủ thiếp đi , hay chỉ đơn giản là cách nói tượng trưng thường thấy để miêu tả một đêm trăng như mơ ấy. ” Thu mộng” ở đây chỉ là một thoáng chìm đi trong sự mơ mộng. Tin thắng trận làm cho đêm trăng thêm đẹp, thêm lung linh. Còn sự có mặt của trăng như muốn cùng chia sẻ niềm vui với Bác.

Cuộc sống là một chuỗi những niềm vui và sự đau khổ được xâu lại với nhau , xen kẽ nhau.  Trước khi là một vĩ nhân Hồ Chí Minh là một con người. Bác có những tình yêu bé, nhỏ , riêng tư dành cho trăng, cho thơ và có những tình yêu lớn dành cho đát nước. Đêm ấy sự gặp gỡ giữa vẻ đẹp của trăng và tin vui thắng trận đã tạo nên sự cộng  hưởng trong tâm hồn Bác , tạo nên bài thơ thú vị. Tình yêu nhỏ và tình yêu lớn đã gặp nhau tạo nên một tình yêu trọn vẹn.

 

Loading...
Content Protection by DMCA.com

Check Also

hoang-le-nhat-thong-chi

Dựa theo hồi thứ mười bốn của tác phẩm Hoàng Lê nhất thống chí, em hãy viết một bài văn miêu tả chiến công thần tốc đại phá quân Thanh của vua Quang Trung

Loading... Đề tài : Dựa theo hồi thứ mười bốn của tác phẩm Hoàng Lê nhất …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *