Home / Văn THPT / Văn lớp 12 / Phân tích bài thơ “Đàn ghi ta của Lorca” của Thanh Thảo – văn lớp 12

Phân tích bài thơ “Đàn ghi ta của Lorca” của Thanh Thảo – văn lớp 12

Loading...

Đề bài: Phân tích bài thơ “Đàn ghi ta của Lorca” của Thanh Thảo (Văn lớp 12)

Bài làm

Thanh Thảo là nhà thơ trưởng thành trong kháng chiến chống Mỹ. Ông luôn nỗ lực cách tân thơ Việt với xu hướng đào sâu cái tôi nội cảm. Những tác phẩm của ông giàu chất suy tư, mang màu sắc tượng trưng siêu thực. Đàn ghi ta của Lorca là bài thơ hay nhất in trong tập thơ khối vuông ru bích sáng tác năm 1979.

Đàn ghi ta của Lor ca lấy cảm hứng từ sự đồng cảm, tri ân, ngưỡng mộ, ngợi ca và nỗi niềm xót thương vô hạn trước cái chết bất ngờ của người nghệ sĩ thiên tài.

“Những tiếng đàn bọt nước

Tây Ban Nha áo choàng đỏ gắt

li la li la li la

đi lang thang về miền đơn độc

với vầng trăng chếnh choáng

trên yên ngựa mỏi mòn”

Câu thơ thứ nhất với hai thi ảnh: những tiếng đàn và bọt nước. “Những tiếng đàn” là âm thanh vang lên từ cây đàn ghi ta mang linh hồn quốc túy Tây Ban Nha, nó còn là hình ảnh ẩn dụ cho tiếng lòng, tài năng của người nghệ sĩ. “Bọt nước” tác động đến thị giác người đọc về hình ảnh nhỏ bé, mỏng manh, hữu sinh, hữu diệt nhưng tồn tại vĩnh hằng. Hai hình ảnh đặt cạnh nhau tạo nên câu thơ độc đáo khiến người đọc liên tưởng đến cuộc đời của Lorca. “Tây Ban Nha áo choàng đỏ gắt”, hình ảnh chiếc áo choàng gợi nhớ về hình ảnh của người chiến sĩ trên đấu trường bò tót, trang phục rực rỡ sắc đỏ gắt mang lại cảm giác của một cuộc chiến cam go, ác liệt buộc người đấu sĩ phải kiên cường, dũng cảm, mưu trí. Cùng với nhịp điệu li la li la gợi đến cú vê ghi ta với người nghệ sĩ lướt qua hàng dây vang lên những thanh âm li lia đều đều. Khổ thơ như một sự vận động có lô gic của một khối vương ru bích với những hình ảnh đã phân tích ở trên đã kể về một người nghệ sĩ lãng tử Lorca một mình một ngựa rong ruổi suốt những ngày tháng dài về miền đơn độc, với bóng trăng chếnh choáng và yên ngựa mỏi mòn. Tác giả đã khéo léo vận dụng hình ảnh những từ ngữ tượng hình mang lại dáng vẻ của người nghệ sĩ đánh đàn.

“Tây Ban Nha

hát nghêu ngao

bỗng kinh hoàng

áo choàng bê bết đỏ

Lorca bị điệu về bãi bắn

chàng đi như người mộng du

tiếng ghi ta nâu

bầu trời cô gái ấy

tiếng ghi ta lá xanh biết mấy

tiếng ghi ta tròn bọt nước vỡ tan

tiếng ghi ta ròng ròng

máu chảy”

Đây là khổ thơ nói về cái chết bất ngờ, bi tráng của Lorca. Cái chết của chàng được miêu tả trực tiếp. Tác giả sử dụng chữ bỗng đặt ở giữa đoạn thơ giống như một nhãn tự đánh dấu sự thay đổi nhanh chóng bất ngờ trước số phận, cuộc đời của người nghệ sĩ Lorca. Trước chữ “bỗng” là sự lạc quan, yêu đời khi người nghệ sĩ hát nghêu ngao còn sau chữ “bỗng” lại là hình ảnh kinh hoàng, máu đỏ, bãi bắn… Diễn tả con đường đến với cái chết của chàng bằng hình ảnh “điệu về” đã cho thấy vẻ đẹp cao cả của người nghệ sĩ trước kẻ thù. Nghệ thuật so sánh: “chàng đi như người mộng du” câu thơ đã đề cập tới trạng thái vô thức của con người. Lorca đến với cái chết như một giấc mơ nhẹ tựa lông hồng.

phan-tich-dan-ghita-cua-lorca
Phân tích bài thơ “Đàn ghi ta của Lorca” của Thanh Thảo

Đoạn thơ còn gợi tả tính nhạc trong bài khi điệp lại 4 lần “tiếng ghi ta”. Tiếng ghi ta được cụ thể hóa bởi màu sắc, hình khối và số phận giúp người đọc cảm nhận được giá trị nghệ thuật và chính con người của Lorca. Qua màu sắc: tiếng ghi ta nâu, tiếng ghi ta lá xanh biết mấy, hình ảnh màu nâu là màu của đất, của làn da, màu quê hương đất nước hay chính là chủ đề mà chàng Lorca hướng tới trong các sáng tác nghệ thuật của mình. Màu xanh là màu của lá, là sự độc đáo, mới mẻ của thảo nguyên đồng cỏ, màu của bầu trời ẩn dụ cho sức sống tươi trẻ. Qua hình khối: tròn bọt nước vỡ tan nói lên số phận mỏng manh đã vội vỡ tan, dòng máu trong con người Lorca đã vội vàng rơi xuống.

“Không ai chôn cất tiếng đàn

tiếng đàn như cỏ mọc hoang

giọt nước mắt vầng trăng

long lanh trên đáy giếng

đường chỉ tay đã đứt

dòng sông rộng vô cùng

Lorca bơi sang ngang

trên chiếc ghi ta màu bạc

chàng ném lá bùa cô gái Di gan

vào xoáy nước

chàng ném trái tim mình

vào lựng yên bất chợt

li la li la li la”

Đoạn thơ thể hiện sức sống bất diệt, thế giới nghệ thuật của Lor ca, niềm xót thương vô hạn cùng với những suy tưởng về sự giã từ với cuộc đời. Điệp từ “tiếng đàn” được lặp lại gợi ra những âm thanh vang vọng của tiếng đàn. Tiếng đàn là ẩn dụ cho tiếng lòng, tiếng thơ, tiếng nhạc của Lorca. “Không ai chôn cất tiếng đàn” có thể ý thơ đã đối lập với ước nguyện của Lorca khi tôi chết hãy chôn tôi với cây đàn. Câu thơ mang tính phủ định nhưng lại khẳng định không một thế lực nào có thể vùi dập nghệ thuật, con người Lorca ở đó đã chứng tỏ sức sống bất diệt với cái đẹp trong thế giới nhân sinh. Nghệ thuật so sánh “tiếng đàn như cỏ mọc hoang” khẳng định sự tồn tại vĩnh hằng, hình ảnh cỏ vốn đã lắng đọng cảm xúc của Lorca và Thanh Thảo lướt qua thế giới nghệ thuật của nhà thơ xứ Quảng Việt Nam ngay từ những nhan đề.

“con thuyền vần trăng

long lanh đáy giếng”

Đó là niềm tiếc thương, vầng trăng nhỏ lệ cho cái chết oan khuất của Lorca. Ba thi ảnh: nước mắt, vầng trăng, đáy giếng tạo nên sự liên kết chặt chẽ giữa bầu trời, con người, mặt đất hay đó là những dự cảm qua những vần thơ của Lorca thường viết về bầu trời.

Lorca bơi sang ngang

trên chiếc ghi ta màu bạc

Những thi ảnh:ghi ta màu bạc là sự biến đổi về màu sắc của ghi ta trong cõi siêu sinh, vô hình. Đường chỉ tay là ẩn dụ cho số phận của con người, còn hình ảnh dòng sông chính là dòng đời giữa hai bờ sự sống, chát chết. Những dòng thơ mang đậm chất suy tư mà Thanh Thảo đã khắc họa và gợi tả chúng trong dòng thơ . Người nghệ sĩ ấy đã từ giã cõi đời, từ giã cuộc sống để trở về với thế giới bên kia. Câu cuối mang dấu ba chấm khiến bản nhạc thơ đàn ghi ta của Lorca như một khúc tráng ca.

Bài thơ đã tạo nên tiếng vang lớn tỏng dòng nghệ thuật thi ca Việt Nam. Thanh Thảo tâm sự về sự ra đời của bài thơ: “Lorca là một nhà thơ mà tôi hết sức ngưỡng mộ mà cả thi ca, cuộc đời và cái chết đề gây cho tôi niềm xúc cảm và ấn tượng. Chính những hình ảnh và nhạc điệu trong bài thơ của Lorca đã dắt tôi viết bài thơ này trong ngày rầu rầu năm 1979”.

Loading...
Content Protection by DMCA.com

Check Also

mieu-ta-cu-gia-cau-ca

Tả cụ già đang câu cá – văn lớp 6

Loading... Đề bài: Tả cụ già đang câu cá (Văn lớp 6). Bài làm Vào …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *