Home / Văn THPT / Văn lớp 10 / Phân tích bài thơ “Nhàn”

Phân tích bài thơ “Nhàn”

Loading...

Đề bài: Em hãy phân tích bài thơ Nhàn” của Nguyễn Bỉnh Khiêm

Nguyễn Bỉnh Khiêm được biết đến chính là người có học vấn uyên thâm, từng làm quan nhưng cũng chính vì cảnh quan trường nhiều bất công nênNguyễn Bỉnh Khiêm cũng đã cáo quan về ở ẩn; sống cuộc sống an nhàn, thanh thơi. Bài thơ “Nhàn “được rút trong tập thơ “Bạch Vân am thi tập”. Bài thơ độc đáo này dường như cũng đã đựợc viết bằng thể thất ngôn bát cú đường luật. Đồng thời nó dường như cũng chính là tiếng lòng của Nguyễn Bỉnh Khiêm về một cuộc sống nhiều niềm vui, an nhàn và thanh thản nơi đồng quê.

Có thể thấy được rằng xuyên suốt bài thơ “Nhàn” là tâm hồn tràn ngập niềm vui và sự thanh tịnh trong tâm hồn tác giả. Người đọc, người nghe cũng có thể xem đây là điểm nhấn, và đồng thời cũng chính là tinh thần chủ đạo của bài thơ. Bài thư vẻn vẹn chỉ với 8 câu thơ đường luật nhưng Nguyễn Bỉnh Khiêm dường như cũng đã mang đến cho người đọc một cuộc sống an nhàn nơi đồng quê êm ả biết bao nhiêu. Mở đầu bài thơ ta như cũng đã thấy được đây là hai câu thơ đề rất mộc mạc:

Một mai một cuốc, một cần câu

Thơ thẩn dầu ai vui thú nào

Có thể thấy được chính với phép lăp “một”-“một” dường như cũng đã vẽ lên trước mắt người đọc một khung cảnh bình dị, đó chính là một khung cảnh đơn sơ nơi quê nghèo, dù một mình nhưng không hề đơn độc. Dường như ta thấy được ở hai câu thơ toát lên đó chính là sự thanh tịnh của tâm hồn và êm đềm của thiên nhiên ở vùng quê Bắc Bộ. Ta như thấy được cụm từ “Một cuốc”, “một cần câu” dường như cũng đã gợi lên sự bình dị, mộc mạc của một người nông dân chất phác. Hình ảnh Nguyễn Bỉnh Khiêm dường như cũng đã hiện lên là một lão nông an nhàn như thật là thảnh thơi với thú vui tao nhã đó chính là câu cá và làm vườn. Và ở đây dường như đó là cuộc sống đáng mơ ước của rất nhiều người ở thời kỳ phòng kiến ngày xưa nhưng chắc chắn rằng không phải ai cũng có thể dứt bỏ được chốn quan trường về với đồng quê như thế này. Ta như có thể thấy được chính những động từ “thơ thẩn” khi mà chúng được đặt ở câu thơ thứ hai đã tạo nên nhịp điệu khoan thai, êm ái cho người đọc. Dù rằng ở cuộc sống ngoài kia người ta vui vẻ nơi chốn đông người thì đối với nhà thơ Nguyễn Bỉnh Khiêm vẫn mặc kệ, ông dường như vẫn cứ vẫn bỏ mặc để “an phận” với cuộc sống của mình hiện tại. Cuộc sống của ông khiến nhiều người ngưỡng mộ biết bao nhiêu.

phan tich bai tho nhan

Và xét cho đến hai câu thơ thực tiếp theo càng khắc họa rõ nét hơn chân dung của “lão nông Nguyễn Bỉnh Khiêm”.

Ta dại ta tìm nơi vắng vẻ

Người khôn người đến chốn lao xao

Với hay câu thơ này thì ta có thể coi đây có thể được xem là tuyên ngôn sống của Nguyễn Bỉnh Khiêm những năm tháng sau khi cáo quan về ở ẩn. Ông dường như cũng đã tự nhận mình “dại” khi tìm nơi vắng vẻ đến sống, nhưng qua đây là cái “dại” khiến nhiều người ghen tỵ và ngưỡng mộ. Ông rất khéo léo trong việc dùng từ ngữ độc đáo, nó dường như cũng đã lột tả được hết phong thái của ông- một lão nông tri điền. Chính ông cũng đã bảo rằng những người chọn chốn quan trường là những người “khôn”. Và đó cũng chính là một cách khen rất tinh tế, khen mà chê, cũng có thể là khen mình và chê người. Ta dường như có thể thấy được chính tứ thơ ở hai câu này hoàn toàn đối lập nhau từ ngôn ngữ đến dụng ý “dại” –”khôn”, “vắng vẻ” – “lao xao”. Tác giả Nguyễn Bỉnh Khiêm tìm về nơi vắng vẻ để ở có phải là trốn tránh trách nhiệm với nước hay không? Và cũng với thời thế như vậy giờ và với cốt cách của ông thì “nơi vắng vẻ” thì nó dường như cũng mới thực sự là nơi để ông sống đến suốt cuộc đời một cách an nhàn không lo nghĩ như ở chốn quan trường. Và đó cũng chính là một cốt cách thanh cao, một tâm hồn đáng ngưỡng mộ.

Hai câu thơ luận dường như cũng đã gợi mở cho người đọc về cuộc sống bình dị, giản đơn và thanh cao của Nguyễn Bỉnh Khiêm:

Thu ăn măng trúc đông ăn giá

Xuân tắm hồ sen hạ tắm ao

Ta dường như cũng đã thấy được một cặp câu đã lột tả hết tất cả cuộc sống sinh hoạt và thức ăn hằng ngày của “lão nông nghèo”. Khi mà mùa nào đều tương ứng với thức ăn đấy, ta như thấy được tuy không có sơn hào hải vị nhưng những thức ăn có sẵn này lại đậm đà hương vị quê nhà, cũng như đã khiến tác giả an phận và hài lòng. Khi mùa thu đến. thì mùa thu có măng trúc ở trên rừng, mùa đông ăn giá. Chỉ với vài nét chấm phá Nguyễn Bỉnh Khiêm quả thật đã “khéo” khen thiên nhiên đất Bắc rất hào phòng, đầy đủ thức ăn. Đặc biệt hơn nữa đó chính là câu thơ “Xuân tắm hồ sen hạ tắm ao” dường như cũng đã phác họa vài đường nét nhẹ nhàng, đơn giản nhưng ở nó lại dường như có thể toát lên sự thanh tao không ai sánh được. Và đó chính là một cuộc sống dường như chỉ có tác giả cùng với thiên nhiên, mối quan hệ tâm giao hòa hợp nhau.

Khi mà đến với hai câu thơ kết dường như đúc kết được tinh thần, cốt cách cũng như suy nghĩ của Nguyễn Bình Khiêm đó chính là:

Rượu đến cội cây ta sẽ uống

Nhìn xem phú quý tựa chiêm bao

Thông qua hai câu thơ này ta dường như cũng đã thấy đó chính là triết lý và sự đúc rút của chính Nguyễn Bỉnh Khiêm trong thời gian ở ẩn. Và ta có tể khẳng định rằng đối với một con người tài hoa, có trí tuệ lớn như thế này thì thực sự phú quý không hề là giấc chiêm bao. Ông cũng như đã từng đỗ Trạng nguyên thì tiền bạc, hay cả những của cải đối với ông thực ra mà nói không hề thiếu nhưng đó lại không phải là điều ông nghĩ đến và tham vọng. Có lẽ với ông phú quý chỉ “tựa chiêm bao”, như một giấc mơ, khi tỉnh dậy thì sẽ tan, sẽ hết mà thôi. Có thể xem đây chính là cách nhìn nhận sâu sắc, đầy triết lý nhất. Với một con người thanh tao và ưa sống an nhàn thì phú quý chỉ như hư vô mà thôi, ông yêu nước nhưng ta cũng như đã thấy yêu theo một cách thầm lặng nhất. Cũng chính với cách so sánh độc đáo đã mang đến cho hai câu kết một tứ thơ hoàn hảo nhất và hay nhất.

Bài thơ “Nhàn” của nhà thơ Nguyễn Bỉnh Khiêm dường như đã nói lên được cái tinh thần cái phong thái của một nhà yêu nước thích sự yên bình luôn luôn coi trọng cốt cách thanh tao đã viết lên những ý thơ chân thật nhất và hay nhất.

Loading...
Content Protection by DMCA.com

Check Also

gioi thieu hoa hong

Giới thiệu về hoa hồng- Văn 8

Loading... Đề bài: Em hãy Giới thiệu về hoa hồng Hoa hồng xuất hiện trên …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *