Home / Văn THPT / Văn lớp 12 / Phân tích bài thơ Sóng của Xuân Quỳnh

Phân tích bài thơ Sóng của Xuân Quỳnh

Loading...

Đề bài: Phân tích bài thơ Sóng của Xuân Quỳnh

Bài làm

Là nhà thơ của hạnh phúc đời thường, thơ Xuân Quỳnh vì thế luôn trăn trở những khao khát hạnh phúc, tình yêu với cuộc sống. Không những thế, thơ Xuân Quỳnh còn luôn nâng niu, trân trọng và chăm chút cho những hạnh phúc đơn sơ và bình dị ấy. Trong số các bài thơ viết về tình yêu và cuộc sống thì có lẽ Sóng là bài thơ đặc sắc hơn cả.  Bởi nó thể hiện được một tâm hồn khao khát yêu đương, một tình yêu vừa hồn nhiên chân thật, vừa mãnh liệt sôi nổi của một trái tim phụ nữ.

Xuyên suốt bài thơ là hình tượng “sóng” và “em”. Hình tượng “sóng” chính là một hình ảnh ẩn dụ cho những cung bậc cảm xúc của người con gái đang yêu. Còn “em” chính là sự hóa thân của cái tôi trữ tình nhà thơ. Hai hình tượng này có lúc phân đôi và soi chiếu vào nhau để làm nổi bật sự tương đồng, có lúc lại hòa nhập vào nhau tạo nên một âm vang cộng hưởng. Có thể nói qua hình tượng sóng, Xuân Quỳnh đã bày tỏ một tình yêu dạt dào, mãnh liệt và một khát vọng vĩnh hằng về tình yêu đôi lứa.

Mở đầu bài thơ là hình tượng “sóng” với nhiều trạng thái khác nhau:

Dữ dội và dịu êm

Ồn ào và lặng lẽ

Sông không hiểu nổi mình

Sóng tìm ra tận bể

Sóng có khi “dữ dội’ có lúc lại “dịu êm”, vừa “ồn ào” lại vừa “lặng lẽ”. Xuân Quỳnh đã mượn những trạng thái khác nhau này của sóng để thể hiện tâm tư của người con gái đang yêu. Bên ngoài có khi họ thật đằm thắm, dịu dàng nhưng bên trong lại ẩn chứa một tâm hồn khao khát yêu thương mãnh liệt, dữ dội biết bao. Phải nói nhà thơ đã rất tài tình khi đưa cặp đôi phạm trù nội dung có tính đối nghịch đi liền nhau nhằm tạo ra sự so sánh giữa cái mạnh mẽ, ồn ào và cái dịu êm, lặng lẽ qua đó nhằm diễn tả tính cách đan xen, đa chiều của người phụ nữ, nhất là khi họ đang yêu. “Sông không hiểu nổi mình” cho nên con sóng đã chủ động tìm ra biển, đến đại dương là để tự hiểu mình. Cũng như em “khát” được đến bên anh, đến với một tình yêu đẹp để hiểu rõ hơn về tâm hồn em, về con người đích thực của em.

Cũng như sóng ngàn năm vẫn thế, tình yêu qua năm tháng vẫn là nỗi khát khao của những lứa đôi:

Ôi con sóng ngày xưa

Và ngày sau vẫn thế

Nỗi khát vọng tình yêu

Bồi hồi trong ngực trẻ

Từ “Ôi!” thốt lên như một nỗi thổn thức của trái tim đang yêu. Nghệ thuật đối lập “ngày xưa” – “ngày sau”  đã khẳng định sự trường tồn của con sóng. Sóng nước là thế và sóng tình cũng chẳng khác là bao. Tình yêu từ ngàn đời nay chẳng hề bất di bất dịch, đó là một quy luật của tự nhiên và là điều mà ai cũng khát khao mong muốn có được.

Khao khát là như thế, nhưng cũng như sóng, tình yêu thật khó hiểu và khó giải thích minh bạch, rõ ràng:

Trước muôn trùng sóng bể

Em nghĩ về anh, em

Em nghĩ về biển lớn

Từ nơi nào sóng lên

Sóng bắt đầu từ gió

Gió bắt đầu từ đâu

Em cũng không biết nữa

Khi nào ta yêu nhau

Xưa nay đã có ai định nghĩa rõ ràng được tình yêu, làm sao biết được tình yêu bắt đầu từ đâu, làm sao có thể hiểu được trọn vẹn tình yêu. Chỉ biết rằng tình yêu đến là “khi nào ta yêu nhau”. Đây là một cách cắt nghĩa về tình yêu rất Xuân Quỳnh, một cách cắt nghĩa rất nữ tính và đầy trực cảm.

phan-tich-bai-tho-song-cua-xuan-quynh
Phân tích bài thơ Sóng của Xuân Quỳnh – Văn lớp 12

Tình yêu thường đi kèm với nỗi nhớ. Chính vì thế mà nỗi nhớ cũng được nhắc đến. Tuy nhiên, nỗi nhớ của người con gái đang yêu trong bài thơ này thật mãnh liệt và dạt dào:

Con sóng dưới lòng sâu

Con sóng trên mặt nước

Ôi con sóng nhớ bờ

Ngày đêm không ngủ được

Lòng em nhớ đến anh

Cả trong mơ còn thức

Nhà thơ đã mượn hình ảnh những con sóng “dưới lòng sâu – trên mặt nước” triền miên, vô hạn luôn hướng tới bờ để diễn tả nỗi nhớ người yêu của người con gái. Nỗi nhớ ấy là nỗi nhớ cồn cào, da diết, không thể nào yên, không thể nào nguôi. Nỗi nhớ còn bao trùm lên cả không gian và thời gian: “Ngày đêm không ngủ được”. Vắng anh, em nhớ. Ngày đêm em nhớ, khi thức, em nhớ thì đó là biểu hiện bình thường. Nhưng ở đây, cả trong mơ em cũng vẫn nhớ đến anh. Đó là nỗi nhớ mới da diết, khắc khoải, cứ thổn thức không yên: “Lòng em nhớ đến anh – Cả trong mơ còn thức”.

Với tình yêu mãnh liệt, chân thành thì dù “nơi nào em cũng nghĩ”, cũng “hướng về anh”, duy nhất một mình anh. Giống như:

Ở ngoài kia đại dương

Trăm ngàn con sóng đó

Con nào cũng tới bờ

Dù muôn vời cách trở

Đây cũng là một cách để nhà thơ khẳng định tình yêu chân thành. Con sóng nào cũng sẽ cập bến bờ dù có xa xôi cách trở. Cũng như tình yêu chân thành sẽ đưa ta đến bến bờ hạnh phúc dù gian nan hay khó khăn đi nữa. Anh và em sẽ cùng vượt qua mọi khó khăn để đến với nhau, để sống trong hạnh phúc trọn vẹn của lứa đôi.

Nếu như những khổ thơ trước là tình yêu dào dạt với những cung bậc thương nhớ giận hờn mong ngóng thì đoạn thơ này nhà thơ lại thể hiện những băn khoăn, lo lắng:

Cuộc đời tuy dài thế

Năm tháng vẫn đi qua

Như biển kia dẫu rộng

Mây vẫn bay về xa

Tương lai hạnh phúc hãy còn đang ở phía trước. Và vì thế, ý thức về thời gian và sự thay đổi đã khiến nhà thơ không khỏi lo lắng, trăn trở. Những từ “tuy dài thế – vẫn đi qua – dẫu rộng” như chứa đựng ít nhiều nỗi âu lo vè tương lai, về hạnh phúc sắp tới. Tuy thế nhà thơ vẫn tin tưởng, tin tưởng ở tấm lòng nhân hậu và tình yêu chân thành của mình sẽ vượt qua tất cả, sẽ trường tồn cùng với thời gian:

Làm sao được tan ra

Thành trăm con sóng nhỏ

Giữa biển lớn tình yêu

Để ngàn năm còn vỗ.

Tới đây, người đọc nhận ra rằng, cuộc hành trình khởi đầu là sự từ bỏ cái chật chội, nhỏ hẹp để tìm đến một tình yêu bao la, rộng lớn đã được đẩy cao đến khát vọng được sống hết mình trong tình yêu, muốn hóa thân vĩnh viễn thành tình yêu muôn thủa. Hẳn phải có một tình yêu mãnh liệt và lớn lao thì mới có được khát khao đủ đầy đến thế.

Như vậy, với hình tượng “sóng” và “em”, bài thơ đã cho người đọc biết đến một người con gái đang yêu hiện lên với tất cả những cung bậc tình cảm. Thể thơ năm chữ có tác dụng tạo ra những nhịp điệu giống như nhịp điệu của sóng với những âm hưởng mênh mang, dào dạt. Với những tình cảm, khát khao ấy, đây hẳn phải là một người con gái sâu sắc, chân thành, thủy chung. Tất cả đã làm hiện lên vẻ đẹp rất Xuân Quỳnh giàu trắc ẩn suy tư và khát vọng trong tình yêu.

Loading...
Content Protection by DMCA.com

Check Also

Phân tích hình tượng cây xà nu trong truyện ngắn “Rừng xà nu”

Loading... Đề bài: Phân tích hình tượng cây xà nu trong truyện ngắn “Rừng xà …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *