Home / Văn THPT / Văn lớp 12 / Soạn văn bài “Chiếc thuyền ngoài xa” – Nguyễn Minh Châu

Soạn văn bài “Chiếc thuyền ngoài xa” – Nguyễn Minh Châu

Loading...

Câu 1: Nêu những nét cơ bản về tác giả?

        Nguyễn Minh Châu (1930- 1989) quê ở xã Quỳnh Hải, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An. Ông là nhà văn quân đội – “Niềm kiêu hãnh của những người cầm bút”. Trước 1975: tác phẩm của ông mang đặc điểm chung của văn học thời chống Mĩ: Mang khuynh hướng sử thi, lấp lánh vẻ đẹp lãng mạn và dồi dào chất thơ. Sau 1975 (chính xác là từ những năm 1980) ông “thuộc trong số những nhà văn mở đường tinh anh và tài năng nhất” (Nguyên Ngọc) của văn học Việt Nam thời đổi mới và được tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật năm 2000      

Câu 2: Hoàn cảnh sáng tác “Chiếc thuyền ngoài xa”?

        Chiếc thuyền ngoài xa được Nguyễn Minh Châu viết vào tháng 8- 1983 in trong tập truyện ngắn cùng tên, NXB Tác phẩm mới, Hà Nội, 1987. Có thể nói, “ Chiếc thuyền ngoài xa” ra đời ba năm trước thời điểm 1986 – mốc mà bất cứ một nhà văn Việt Nam, XHCN nào cũng phải nhớ, như là năm khai sinh và tái sinh con đường nghệ thuật của mình, ít nhất là về tư thế cầm bút, họ được tự do. Nguyễn Minh Châu được coi là vị khai quốc công thần của triều đại văn học đổi mới. Bắt đầu từ Bức tranh, Người đàn bà trên chuyến tàu tốc hành, truyện ngắn Nguyễn Minh Châu tăng dần độ rung chấn vào cơ địa văn đàn đương thời, dự báo một cuộc bung trào bung nham đổi mới triệt để của văn học nghệ thuật những năm sau đó.

Câu 3: Người nghệ sĩ Phùng đã có những phát hiện gì?

   Người nghệ sĩ có những phát hiện mới mẻ đó là Bức tranh thiên nhiên hoàn mĩ: Vẻ đẹp trời cho mà cả đời bấm máy người nghệ sĩ chỉ có diễm phúc bắt gặp một lần : Mũi thuyền in một nét mơ hồ loè nhoè vào bầu sương mù mầu trắng như sữa có pha đôi chút màu hồng hồng do ánh mặt trời chiếu vào.Vài bóng người lớn lẫn trẻ con ngồi im phăng phắc như tượng trên chiếc mui khum khum…”

+ Một bức tranh mực tàu của một danh hoạ thời cổ

+ Toàn bộ khung cảnh từ đường nét đến ánh sáng đều hài hoà

+ Một vẻ đẹp toàn bích

Có thể khẳng định, không thể tìm thêm một từ ngữ nào ấn tượng hơn nữa để ca ngợi vẻ đẹp cổ điển mà lãng mạn của bức tranh biển lúc bình minh. Chúng kiến cảnh đẹp này, cảm xúc người nghệ sĩ:

+ Đau thắt trái tim, thấy được khoảnh khắc trong ngần của tâm hồn.

+ Khám phá ra chân lí của sự hoàn thiện

+ Nghĩ rằng bản thân của cái đẹp chính là đạo đức

Từ đó ta rút ra được: Đây chính là cái đẹpthực sự, và cái đẹp thực sự phải có tính hướng thiện. Đó là sự hài hòa giữa Chân, Thiện, Mĩ.

soan-van-chiec-thuyen-ngoai-xa
Soạn văn bài “Chiếc thuyền ngoài xa” – ngữ văn 12

Câu 3: Đối nghịch với bức tranh thiên nhiên vô cùng đẹp đó là cảnh tượng gì?

Giữa lúc tâm hồn đang thăng hoa bởi cái đẹp vô cùng, vô tận của ngoại cảnh thì nghệ sĩ Phùng lại choáng váng vì những gì mình đang chứng kiến. Từ chiếc thuyền đẹp như mơ, những con người bước ra: Một người đàn bà ngoài bốn mươi tuổi cao lớn, thô kệch và xấu xí với khuôn mặt rỗ đầy mệt mỏi, tái nhợt sau một đêm  thức trắng, ánh mắt như buồn ngủ… Một lão đàn ông thô kệch, dữ tợn với tấm lưng rộng, mái tóc tổ quạ, chân đi chữ bát, đôi mắt đầy vẻ độc dữ.

Và đau đớn hơn cả đối với nghệ sĩ Phùng chính là hành động của họ:

+ Người đàn ông rút chiếc thắt lưng quật tới tấp vào người đàn bà với tất cả lòng căm hận như lửa cháy: “Mày chết đi cho ông   nhờ, chúng mày chết đi cho ông nhờ” → tra tấn cả về cả thể xác và tinh thần.

+ Người đàn bà cam chịu, nhẫn nhục “không hề kêu một tiếng, không chống trả, cũng không tìm cách chạy trốn”.

+ Thằng bé Phác:  vì thương mẹ như một viên đạn trên đường lao tới đích nhảy xổ vào, giằng lấy chiếc thắt lưng, quật vào gã đàn ông. Lão thẳng tay tát thằng bé khiến nó lảo đảo ngã chúi xuống cát rồi bỏ đi.

+ Người đàn bà lúc này mới đau đớn, xấu hổ, nhục nhã, mếu  máo gọi con.

        Thì ra đó là một gia đình – Một bi kịch ngang trái. Đằng sa vẻ đẹp tưởng như hoàn thiện hoàn mĩ lại là cảnh tượng hãi hùng, phi đạo đức, phi thẩm mĩ. Chứng kiến cảnh đó, thái độ của người nghệ sĩ hết sức bàng hoàng:

+ Mấy phút đầu, Phùng quá ngạc nhiên, đứng há mồm ra mà nhìn → Người nghệ sĩ trong Phùng đang hết sức sửng sốt, thất vọng.

+ Chiếc máy ảnh rơi xuống đất, Phùng định lao ra. Chính lúc này, Phùng sống với tư cách một con người hành động để bảo vệ con người.

Câu 4: Qua sự đối lập giữa hai phát hiện của Phùng, suy nghĩ gì về thông điệp mà tác giả muốn gửi tới người đọc?

Qua hai phát hiện của người nghệ sĩ, nhà văn muốn nhắn gửi nhiều thông điệp. Cuộc đời chứa đựng nhiều nghịch lí, mâu thuẫn, không thể đánh giá sự việc qua dáng vẻ bề ngoài mà phải đi sâu tìm hiểu bên trong. Cần có cái nhìn đa chiều về cuộc sống. Bên cạnh đó, tác giả muốn nói về mối quan hệ giữa cuộc đời và nghệ thuật. Nhà văn không nên nhìn cuộc sống chỉ bằng cái nhìn nghệ sĩ và từ ngoài xa mà phải “ngụp sâu vào dân tộc mình, nhân dân mình…” “ngụp sâu vào dân tộc mình, nhân dân mình…” “để làm công việc giống như kẻ nâng giấc cho những người cùng đường, tuyệt lộ, bị cái ác hoặc số phận đen đủi dồn con người ta đến chân tường, những con người cả tâm hồn và thể xác bị hắt hủi và đoạ đầy đến ê chề, hoàn toàn mất hết lòng tin vào con người vhà cuộc đời để bênh vực cho những con người không có ai để bênh vực” để “mang lại một điều gì thật sâu sắc mới mẻ cho bạn đọc”.  Phải chăng quan niệm ấy cũng rất gần với quan niệm của Nam Cao trước kia “…Nghệ thuật chỉ có thể là tiếng kêu đau khổ thoát ra từ những kiếp lầm than”(Trăng sáng).

Loading...
Content Protection by DMCA.com

Check Also

mieu-ta-cu-gia-cau-ca

Tả cụ già đang câu cá – văn lớp 6

Loading... Đề bài: Tả cụ già đang câu cá (Văn lớp 6). Bài làm Vào …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *